काठमाडौं, वैशाख १८। हामी एउटा यस्तो युगमा बाँचिरहेका छौं, जहाँ प्रविधि, ज्ञान र भौतिक सम्पत्तिको तीव्र विकासले मानिसको जीवनशैली त परिवर्तन गरिदिएको छ तर त्यो परिवर्तनसँगै हराउँदै गएको छ बालापन, मानवीयता र आत्मिक सम्बन्ध।
हराएको मानिसको सूचना सामाजिक सञ्जालमा भाइरल हुन्छ, तर कोही भित्रबाट हराउँदा त्यो देखिँदैन । बालापन गुमाउँदा कोही प्रहरी चौकी जाँदैन, मानवीय संवेदना हराउँदा कोही निवेदन दिंदैन।

हराएको बालापन: एक मौन पीडा

बालक हराउँदा समाचारमा फोटो आउँछ, प्रहरी चौकीमा निवेदन पुग्छ तर जब बालापन हराउँछ त्यो सादगी, उत्साह, खेल, सपना, र कल्पनाको संसार हराउँछ। तब त्यसको सूचना दिन को कहाँ जान्छ? आजका बच्चाहरू स्मार्ट उपकरणसँग त नजिक छन् तर प्रकृति, कथा-कविता र संस्कारसँग टाढा। बालापन अब पुस्तकमै सीमित छ, वास्तविक जीवनमा होइन। यही हराएको बालापनले भविष्यको समाजलाई भावनाविहीन बनाउँदैछ।

आफू सँगै आफै हराउनु: गहिरो मानवीय संकट

व्यक्ति हराउँदा खोजी हुन्छ, तर आत्मा हराउँदा? कसरी लेख्ने त्यो सूचना जसमा मानिस भौतिक रूपमा उपस्थित छ तर आत्मिक रूपमा हराइरहेको छ? जब मानिस आफ्नो मूल्य, संवेदना र अस्तित्व बिर्सन्छ तब ऊ केवल एक यान्त्रिक जीवन बाँचिरहेको हुन्छ। हाम्रो समाजमा आजको सबैभन्दा ठूलो संकट नै यही हो, “आफू सँग आफै हराउनु”।
आफ्नै भावनाहरू नचिन्ने, अरूको पीडा नबुझ्ने, संवेदनाशून्य जीवनको नाम नै हो, “मानवता हराउनु”।

हराएको मानवता: मौन सन्त्रास

समाजमा आज युद्ध छैन तर शान्ति पनि छैन। गाली, घृणा र असहिष्णुताले मानव सम्बन्धहरू बिगार्दैछन्। प्रविधिले हामीलाई नजिक त ल्याएको छ तर आत्माहरू टाढा परेका छन्। भत्किँदै गएका सामाजिक मूल्य, एक अर्काको पीडाप्रति मौन समाज, यी सबै हराएको मानवताको लक्षण हुन्।

समाधानको बाटो: खोज आत्माको, पुनर्स्थापना मानवताको

बालापन फर्काउने प्रयास:
शिक्षाले सिर्जनशीलता र संवेदना बढाओस्। बालबालिकालाई केवल अंकको होडमा होइन, जीवन बुझ्ने पाठमा पनि सहभागिता गराओस्।

आफूसँग आत्मीय सम्बन्ध:
ध्यान, आत्मपरीक्षण र आत्म-संवादले हराइरहेका भावनाहरू फर्काउन सक्छन्। मानसिक स्वास्थ्य र आत्मिक शान्तिका विषयमा खुला संवाद जरूरी छ।

मानवता पुनर्स्थापना:
सहानुभूति, सहकार्य र सेवा। यी मानवीय मूल्यहरू पुनः जीवित पार्नुपर्ने समय आएको छ। सामाजिक उत्तरदायित्वलाई व्यक्तिगत अभ्यास बनाउनुपर्नेछ।

अन्त्यमा,
हराएको शरीर भेटिएपछि एक परिवारमा उज्यालो आउँछ। तर हराएको बालापन, हराएको आत्मा र हराएको मानवता फिर्ता नआउँदा पूरै समाज अँध्यारोमा जान्छ। समाजको भौतिक उन्नति मात्र होइन, आत्मिक विकास पनि आवश्यक छ। त्यसैले अब समय आएको छ, हामी सबैले आफ्नै भित्रको हराइ खोज्ने र मानवताको नयाँ बिउ रोप्ने।

यो लेख केवल गुनासो होइन, चेतना हो।
अब प्रश्न यति हो कि हामी कहाँ हराइरहेका छौं?
र, फिर्ता आउन तयार छौं कि छैनौं?