काठमाडौं, पुष २५। शेर बहादुर देउवाको राजनीतिक जीवन र उनको कुण्डलीमा देखिएको त्यो अनौठो ‘दोहोरिने’ चक्र (Repetition Cycle) लाई आधार मानेर तयार पारिएको एउटा छोटो विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ। के फुट्छ त कांग्रेस ?

चक्रव्यूहको राजा: एक राजनीतिक गाथा

ज्योतिष विद्यामा एउटा भनाइ छ- “ग्रहको चाल बुझ्न सकिन्छ, तर देउवाको ‘योग’ बुझ्न कठिन छ।”
काठमाडौँको एउटा पुरानो घरमा दुईजना ज्योतिषहरू कुण्डली हेर्दै गफिइरहेका थिए। एकजनाले भने, “हैन बा, यो शेरबहादुरको कुण्डलीमा कस्तो अनौठो खेल छ? जे हुन्छ, दुई पटक वा बारम्बार हुन्छ।”

कथा सुरु हुन्छ सुदूरपश्चिमको त्यो ठिटोबाट, जो स्कुले जीवनदेखि नै ‘डटेर लड्ने’ स्वभावको थियो। उनको जीवनमा एउटा यस्तो ‘पुनरावृत्ति योग’ छ, जसले उनलाई कहिल्यै रिटायर हुन दिँदैन। सत्ता आउँछ, जान्छ र फेरि उनकै ढोकामा आइपुग्छ। मानौँ, बालुवाटारको चाबी उनले हराउँछन् र फेरि खल्तीमै भेट्टाउँछन्।
उनले प्रधानमन्त्रीको कुर्सी एक पटक होइन, दुई पटक होइन, पाँच-पाँच पटक सम्हाले। मानिसहरू भन्छन्, “अब त सकियो,” तर उनको गोचरमा बसेको शनि र वृहस्पतिले फेरि उनलाई त्यही कुर्सीमा फर्काइदिन्छन्।

सभापतिको द्वन्द्व

पार्टीभित्रको राजनीति पनि उत्तिकै रोचक छ। इतिहास पल्टाउँदा देखिन्छ-उनी सभापति पदका लागि लड्छन्। दुई पटक हार्छन्, फेरि उठ्छन् र जित्छन्। यो क्रम पनि दुई-दुई पटकको लयमा घुमिरहन्छ। उनी हार्दा पनि नहतासिने र जित्दा पनि नमात्तिने एउटा ‘स्थिर’ पात्र जस्ता देखिन्छन्।
तर यो ‘दोहोरिने’ योग सधैं सुखद मात्र छैन। उनको जीवनमा ‘विभाजन’ को एउटा नमीठो संयोग छ। एक पटक उनकै नेतृत्वमा पार्टी फुट्यो, नेपाली कांग्रेस (प्रजातान्त्रिक) बन्यो। समय बित्यो, पार्टी मिल्यो। तर अहिले फेरि परिस्थिति यस्तो बन्दैछ, जहाँ उनकै वरिपरि पार्टी फुट्ने दोस्रो सम्भावनाका बादलहरू मडारिइरहेका छन्। ज्योतिषीय दृष्टिकोणले हेर्ने हो भने, उनले जे कुरा एक पटक भोग्छन्, त्यसको पुनरावृत्ति नभई उनको ‘ग्रह दशा’ शान्त हुँदैन।

देउवा नेपाली राजनीतिका ती खेलाडी हुन्, जसलाई समयले बारम्बार एउटै परीक्षामा सामेल गराउँछ। उनी सायद नेपालका एक मात्र यस्ता नेता हुन्, जसको बारेमा भविष्यवाणी गर्नु भनेको ‘इतिहास दोहोरिन्छ’ भन्नु मात्र हो।
नेपाल राष्ट्र, रास्वपा र रवि लामिछानेको कुन्डलीले के भन्छ? सत्ता कि संकट ?