बिना तार नै ऊर्जा प्रवाह गर्ने प्रविधिमा फिनल्याण्डका वैज्ञानिकको प्रयोग सफल, भविष्यमा विभिन्न क्षेत्रमा हावाबाटै बिजुली प्रयोग सम्भव होला त?

काठमाडौं, चैत १० । बिना तार ऊर्जा प्रवाह गर्ने अवधारणा दशकौँदेखि वैज्ञानिकहरूको चासोको विषय रहँदै आएको छ। अहिले फिनल्याण्डका अनुसन्धानकर्ताहरूले हावामै विद्युत्का झिल्कालाई निश्चित दिशामा मार्गदर्शन गर्ने प्रयोग सफल बनाउँदै वायरलेस ऊर्जा प्रवाहसम्बन्धी अध्ययनमा नयाँ सम्भावना देखाएका छन्।

फिनल्याण्डका दुई विश्वविद्यालय, युनिभर्सिटी अफ हेल्सिंकी र युनिभर्सिटी अफ ओउलुका वैज्ञानिकहरूले उच्च तीव्रताको अल्ट्रासोनिक ध्वनि तरङ्ग प्रयोग गरेर हावामा विद्युत्का झिल्का (sparks) लाई नियन्त्रणपूर्वक एक दिशामा प्रवाहित गर्न सफल भएका हुन्। सामान्यतया हावामा उत्पन्न हुने विद्युत्का झिल्काहरू अनियमित रूपमा फैलिन्छन्, तर ध्वनि तरङ्गमार्फत बनाइएको ‘च्यानल’ ले ती झिल्कालाई निश्चित मार्गमा लैजान सक्ने देखिएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार, अल्ट्रासोनिक ध्वनि तरङ्गले हावाको घनत्वमा सूक्ष्म परिवर्तन ल्याउँछ, जसले विद्युत् प्रवाहका लागि तुलनात्मक रूपमा सजिलो मार्ग तयार पार्छ। यही मार्गलाई प्रयोग गरेर ऊर्जा एक बिन्दुबाट अर्को बिन्दुतर्फ निर्देशित गर्न सकिने प्रारम्भिक परीक्षणले देखाएको छ।

यो प्रयोग हाल प्रयोगशाला स्तरको सीमित दूरीमा मात्र सफल भए पनि यसले तार-रहित ऊर्जा प्रवाह प्रविधिको सम्भावनाबारे नयाँ बहस सुरु गरेको छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, यस्तो प्रविधि परिपक्क भए भविष्यमा विभिन्न क्षेत्रमा यसको प्रयोग सम्भव हुन सक्छ।

गुगल म्यापद्वारा एआईमा आधारित ‘आस्क म्याप’ सार्वजनिक

उदाहरणका रूपमा, शरीरभित्र प्रत्यारोपण गरिने पेसमेकर वा अन्य साना मेडिकल उपकरणहरूलाई बाहिरैबाट ऊर्जा उपलब्ध गराउने सम्भावनामा यसले योगदान पुर्‍याउन सक्छ। त्यसैगरी, जोखिमपूर्ण वातावरण भएका उद्योगहरूमा तारबिनाको ऊर्जा आपूर्ति प्रणाली विकास गर्न पनि यस्तो प्रविधि उपयोगी हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

यद्यपि, यो प्रविधि व्यावहारिक रूपमा प्रयोगमा ल्याउन अझै धेरै चुनौतीहरू बाँकी छन्। दूरी बढ्दै जाँदा ऊर्जाको क्षति कम गर्नु, स्थिरता कायम राख्नु तथा मानव सुरक्षासम्बन्धी मापदण्ड तय गर्नु वैज्ञानिकहरूको प्रमुख प्राथमिकता बनेको छ। साथै, हालको परीक्षणमा प्रयोग गरिएको ऊर्जा मात्रा निकै सानो भएकाले यसलाई ठूला उपकरण सञ्चालनका लागि उपयुक्त बनाउन थप अनुसन्धान आवश्यक पर्नेछ।

तार-रहित ऊर्जा प्रवाहको अवधारणा नयाँ होइन, तर ध्वनि तरङ्ग प्रयोग गरेर हावामै विद्युत्का झिल्कालाई निर्देशित गर्ने यो प्रयोगले त्यस दिशामा थप अनुसन्धानको ढोका खोल्ने देखिएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार, भविष्यमा यस्तो प्रविधि व्यवहारिक रूपमा विकास भए ऊर्जा वितरणका परम्परागत तरिकामा नयाँ विकल्प थपिन सक्छ।