काठमाडौं, असार १० —मध्यपूर्वमा लामो समयदेखि चुलिँदै आएको तनावले नयाँ मोड लिएको छ। अमेरिकी सेनाले इरानका तीन प्रमुख परमाणु केन्द्र (Iran Nuclear Sites) — फोर्दो (Fordow), नतान्ज (Natanz) र इस्फाहान (Isfahan) मा हवाई हमला (Airstrike) गरेको पुष्टि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) ले गरेका छन्। यो आक्रमणले सम्पूर्ण मध्यपूर्वमा इरान परमाणु केन्द्र लक्षित कारबाहीसहित भूराजनीतिक संकट (Geopolitical Crisis) को नयाँ लहर ल्याएको छ।

ट्रम्पको घोषणा: सामरिक सफलता र शान्तिको सन्देश

आक्रमणपछि ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा लेखे, “सबै विमान सुरक्षित रूपमा फर्किएका छन्। हाम्रो सेनाको पराक्रमको प्रमाण हो यो।” उनले यो कदम शान्तिको स्थापनाका लागि भएको भन्दै कूटनीतिक वार्ताका लागि ढोका खुला रहेको बताए।

इरानको प्रतिक्रिया: क्षति र अनिश्चितता

इरानले आक्रमणको पुष्टि गर्दै तीनवटै केन्द्र खाली गरिसकेकोले मानवीय क्षति नभएको जनाए। तर भौतिक क्षतिको विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन, जसले स्थिति अझ अनिश्चित बनाएको छ।

क्षेत्रीय असर: हुथी चेतावनी र युद्धको जोखिम

यमनको हुथी विद्रोही (Houthi Rebels) ले आक्रमणको कडा निन्दा गर्दै यसले युद्धको सुरुवात भएको चेतावनी दिएको छ। यसले मध्यपूर्वमा ठूलो सैन्य संघर्षको जोखिम बढाएको छ।

विश्व बजारमा असर: तेल मूल्य उकालो र लगानीकर्ता त्रसित

इरानका परमाणु केन्द्र अमेरिकी हमला पछि विश्व बजारमा तत्काल असर देखिन थालेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य १०% भन्दा बढीले उकालो लागेको छ, किनकि होर्मुज जलसन्धि (Hormuz Strait) हुँदै हुने तेल ढुवानीमा सम्भावित अवरोधको डर बढेको छ। यसले चीन, भारत, जापानजस्ता ठूला तेल आयातकर्ता राष्ट्रहरूमा चिन्ता थपेको छ। साथै, लगानीकर्ताहरू सुरक्षित लगानी (Safe Haven) जस्तै सुन र अमेरिकी डलरतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्, जसले विश्व अर्थतन्त्रमा अस्थिरता ल्याउन सक्ने जोखिम बढाएको छ।

इरानको Nobitex मा ९० मिलियन डलरको साइबर हमला: डिजिटल युद्धको नयाँ संकेत?

निष्कर्ष

यो अमेरिकी हमला इरान-अमेरिका सम्बन्ध र समग्र मध्यपूर्व स्थिरतामाथि दीर्घकालीन असर पार्न सक्छ। शक्ति राष्ट्रहरूले मिलेर कूटनीतिक समाधान खोज्नुपर्ने आवश्यकतामा अब ढिलाइ हुनुहुन्न।