काठमाडौँ, असार २२ । जुन २४ को त्यो साँझ ४६ वर्षीय अटो मेकानिक होसे गर्सिया (Jose Garcia) ला गुइराको तटीय उपनगर काराबालेडास्थित ‘रिटासोल प्यालेस’ (Ritasol Palace) को दोस्रो तलामा आफ्नो परिवारसँग थिए। ११ तले कङ्क्रिट र सिसाले बनेको उक्त भव्य भवनबाट क्यारिबियन सागरको सुन्दर तट देखिन्थ्यो। होसे आफ्नी पत्नी र दुई साना छोराहरूसँग ढुक्कले बसिरहेका थिए।

तर, एकै पलमा सबै कुरा ध्वस्त भयो।

स्थानीय समय अनुसार साँझको ठीक ६:०४ बजे ७.२ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गयो र त्यसको केही सेकेन्डमै अर्को महाभूकम्पले धक्का दियो। सिङ्गो भवन तासको महल झैँ ढल्यो। दोस्रो तलामा बसिरहेका होसे आँखाको पलक झिम्काउनु अगावै आफ्ना दुई छोराहरू, ७ वर्षीय डिएगो र १२ वर्षीय सान्टियागोसँगै ११ तला मुनि भवनको बेसमेन्ट (भूमिगत तल्ला) मा पुरिन पुगे।

“कसैको जीवनमा हुन सक्ने सबैभन्दा भयानक कुरा भनेकै यसरी भग्नावशेषभित्र बन्द हुनु हो,” होसेले त्यो कहालीलाग्दो क्षण सम्झिए। तर, अन्धकार र मृत्युको त्यो मुखमा उनीहरूका लागि एक यस्ता उद्धारकर्ता आए, जसले उनीहरूलाई भेनेजुएलाको एक शताब्दीयौँ यताकै विनाशकारी भूकम्पबाट जीवितै बाहिर निकाले।

अग्निनियन्त्रक छोरा: जसले मायालाई कर्तव्य बनाए

“यो मेरो जेठो छोरा हो, उसैले मलाई मृत्युको मुखबाट निकाल्यो,” आँसु पुछ्दै होसेले आफ्ना २६ वर्षीय छोरा हेसुस गर्सिया (Jesus Garcia) तिर इसारा गरे। हेसुस कुनै समय ला गुइरामा स्थानीय अग्निनियन्त्रक (Firefighter) का रूपमा कार्यरत थिए, तर भूकम्प जानु केही समयअघि मात्र उनले जागिर छोडेका थिए। यद्यपि, उनका एक पुराना सहकर्मीले हेसुसको फायर फाइटिङ हेल्मेट र ज्याकेट सुरक्षित राखिदिएका थिए, जुन त्यो रात निकै उपयोगी साबित भयो।

भूकम्प लगत्तै हेसुस जब भत्किएको रिटासोल प्यालेस तर्फ दौडिए, उनलाई आफ्नो परिवार जीवित छ कि छैन भन्ने थाहा थिएन। भूकम्पका कारण हालसम्म ३,३४२ भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ भने सयौँ शवहरू अझै कङ्क्रिटका ढिस्का मुनि दबिएका छन्।

घटनास्थलमा पुग्दा हेसुसले आफ्ना पुराना अग्निनियन्त्रक मित्रलाई भेटे। जहाँ उनको परिवार बस्थ्यो, त्यहाँ अहिले कङ्क्रिटका लामा-लामा खण्डहरू र मोडिएका फलामे डण्डीहरू मात्र देखिन्थे।

“म त्यहाँ पुग्ने बित्तिकै मेरो साथीले भन्यो- ‘पार्टनर, तिम्रो बुवा जीवित हुनुहुन्छ। उहाँ बच्चाहरूसँगै भग्नावशेष मुनि हुनुहुन्छ,'” हेसुसले अल जजीरासँग भने।

सुरुमा हेसुसलाई विश्वास लागेन। तर, कङ्क्रिटको गहिरो खोंचबाट बुवाको आवाज आयो, “मलाई यहाँ नछोड”

हेसुसले तुरुन्तै जवाफ फर्काए, “ममाथि भरोसा राख्नुस्, शान्त बस्नुस् र बच्चाहरूलाई पनि सम्हाल्नुस्। म तपाईंहरूलाई नलिई यहाँबाट कतै जाँदिनँ।”

२० घण्टा लामो सङ्घर्ष र सफल उद्धार

भग्नावशेषभित्र होसे आफ्ना साना छोराहरूका लागि साहसको जग बनिरहेका थिए। “मैले कान्छो छोरालाई छातीमा टाँसेर राखेको थिएँ। अर्को छोरा मेरो छेउमै पुरिएको थियो, म उसको अनुहार देख्न सक्दिनथेँ, केवल एउटा हात र खुट्टा मात्र बाहिर देखिएको थियो,” होसेले भने।

बुवा र भाइहरू जीवितै भएको थाहा पाएपछि हेसुसले उद्धारको प्रयास सुरु गरे। तर, कङ्क्रिटका मोटा तहहरू काट्नका लागि ‘ज्याक ह्यामर’ (Jackhammer) र ड्रिल मेसिनको आवश्यकता थियो, जसका लागि भोलिपल्ट बिहानसम्म पर्खनुपर्ने भयो।

जुन २५ को बिहान, प्रहरीको विशेष उद्धार टोली र ला गुइराका पुराना अग्निनियन्त्रक साथीहरूको सहयोगमा हेसुसले ड्रिल गर्ने काम सुरु गरे। अन्ततः, भूकम्प गएको २० घण्टापछि, दिउँसोको ३:३० बजे हेसुसले आफ्ना बुवा र दुवै भाइहरूलाई सकुशल बाहिर निकाले। भाइहरूलाई बाहिर निकाल्ने बित्तिकै उनले अङ्गालो हालेर रोए।

“म जीवनभरका लागि यो नयाँ जीवनप्रति आभारी रहनेछु। म मात्र होइन, मेरा दुई निर्दोष छोराहरूले पनि पुनर्जन्म पाएका छन्,” भावुक हुँदै होसेले भने।

मैदानमा अप्रत्याशित हार, मैदान बाहिर चरम व्यवस्थापकीय लापरबाही: सेनेगल फुटबल भित्रको आन्तरिक कलह सतहमा

आशा र आँसुको दोसाँधमा भेनेजुएला

यो चामत्कारिक उद्धारका बावजुद होसेको परिवार पूर्ण भएको छैन। उनकी पत्नी अझै पनि सोही भग्नावशेष मुनि पुरिएकी छिन्। घटनाको ११ दिन बितिसक्दा पनि होसेले आशा मारेका छैनन्। “मलाई विश्वास छ, जसरी म र मेरा छोराहरू बाहिर निस्कियौँ, मेरी श्रीमती पनि जीवितै फेला पर्नेछिन्,” उनले भने।

होसे जस्तै हजारौँ भेनेजुएली नागरिकको जीवन यो भूकम्पले तहसनहस बनाएको छ। सोही सडकको केही किलोमिटर पर आन्द्रेइना रे (Andreina Rey) आफ्नै भत्किएको घरको भग्नावशेष अगाडि सडकमा सुत्ने गर्छिन्। भूकम्प जाँदा उनी कोलम्बियाको कोइला खानीमा काम गर्थिन्। नेपाल फर्किएझैँ देश फर्कँदा उनले आफ्नो छोरी र नातिनातिनासहित सिङ्गो परिवार ५०,००० बेपत्ताको सूचीमा परेको पाइन्। गत मङ्गलबार उनकी छोरीको २०औँ जन्मदिन थियो, उनले भत्किएको घरकै अगाडि केकमा मैनबत्ती बालेर रुँदै जन्मदिन मनाइन्।

सरकारी तथ्याङ्क अनुसार ८५६ भन्दा बढी भवनहरू क्षतिग्रस्त भएका छन् भने १९० वटा पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्। विज्ञहरूका अनुसार देशमा यति ठुलो मानवीय र भौतिक सङ्कट कहिल्यै आएको थिएन। राहत र उद्धारमा सरकारी उदासीनता र धिलासुस्तीका कारण स्थानीय नागरिकहरूमा आक्रोश र अनिश्चितता झनै बढेको छ।

होसे गर्सिया अहिले पनि रिटासोल प्यालेसको भग्नावशेष अगाडि बसेर अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार टोलीले आफ्नी पत्नीको शव वा उनी जीवितै रहेको खबर ल्याउने आशामा टोलाइरहन्छन्। “हामीले शून्यबाट जीवन सुरु गर्नुपर्नेछ, तर कुन मूल्यमा र कसरी? हामीलाई केही थाहा छैन,” उनले सुस्केरा हाले।